Analiza rynku pracy

Pierwsza praca w Polsce 2026: gdzie młodym najtrudniej wejść na rynek?

Rynek pracy w Polsce wygląda dobrze w danych ogólnych, ale pierwsze wejście na rynek jest dla młodych dużo trudniejsze. Dane pokazują nie lenistwo, tylko barierę przejścia z edukacji do pracy, brak doświadczenia, niedopasowanie kompetencji i mocne różnice regionalne.

2026-06-1311 min czytaniaŹródła: GUS BAEL, GUS, MRPiPS

Wizualizacja analizy pierwsza praca w Polsce 2026: mapa województw, bezrobocie młodych, NEET i bariery wejścia na rynek pracy — Wizualizacja ZaróbTo na podstawie danych GUS, BAEL i MRPiPS. Mapa pokazuje udział osób do 25 r.ż. wśród zarejestrowanych bezrobotnych, a nie stopę bezrobocia młodych.

Bezrobocie 15-24

12,5%

BAEL, I kw. 2026

Bezrobocie ogółem

3,3%

BAEL, I kw. 2026

NEET 15-34

10,3%

GUS, 2024

Młodzi bezrobotni do 25 r.ż.

121,3 tys.

MRPiPS, koniec 2025

Wolne miejsca pracy

100,2 tys.

GUS, I kw. 2026

Pracujący 15-34

4,72 mln

GUS, 2024

Krótka odpowiedź

Bezrobocie młodych 15-24 lata w BAEL wynosiło 12,5% w I kwartale 2026 r., przy 3,3% ogółem. To pokazuje, że pierwsza praca jest osobnym problemem rynku pracy, a nie tylko mniejszą wersją rynku dorosłych.

W I kwartale 2026 r. stopa bezrobocia BAEL w grupie 15-24 lata wyniosła 12,5%, przy 3,3% ogółem.

Po 25. roku życia sytuacja wyraźnie się poprawia: w grupie 25-29 lat zatrudnienie w 2024 r. wynosiło 83,3%, a bezrobocie 3,8%.

NEET, czyli osoby poza pracą, edukacją i szkoleniami, stanowiły 10,3% populacji 15-34 lata w 2024 r.

BAEL, I kw. 2026

Stopa bezrobocia jest najwyższa u najmłodszych

Stopa bezrobocia według BAEL w I kwartale 2026 r., w procentach.

15-24 lata12,5%

25-34 lata3,2%

35-44 lata2,3%

45-89 lat2,6%

GUS, 2024

Młodzi to nie jedna grupa

Aktywność zawodowa, zatrudnienie i bezrobocie zmieniają się skokowo między grupami wieku. Po 25. roku życia sytuacja mocno się poprawia.

15-19 lat

Aktywność zawodowa6,8%

Wskaźnik zatrudnienia5,5%

Stopa bezrobocia19,2%

20-24 lat

Aktywność zawodowa58,9%

Wskaźnik zatrudnienia53,1%

Stopa bezrobocia9,8%

25-29 lat

Aktywność zawodowa86,6%

Wskaźnik zatrudnienia83,3%

Stopa bezrobocia3,8%

30-34 lat

Aktywność zawodowa89,5%

Wskaźnik zatrudnienia86,7%

Stopa bezrobocia3,0%

MRPiPS, koniec 2025

Gdzie młodzi są największą częścią bezrobotnych?

To ranking udziału osób do 25 r.ż. wśród wszystkich zarejestrowanych bezrobotnych w województwie. To nie jest stopa bezrobocia młodych.

wielkopolskie16,2%

małopolskie16,0%

lubelskie15,5%

pomorskie15,1%

podkarpackie14,9%

kujawsko-pomorskie14,5%

świętokrzyskie14,4%

warmińsko-mazurskie14,1%

lubuskie13,4%

śląskie12,8%

podlaskie12,3%

mazowieckie12,2%

zachodniopomorskie12,2%

opolskie12,1%

łódzkie11,5%

dolnośląskie11,3%

NEET - grupa, której nie widać w prostym bezrobociu

W 2024 r. osoby NEET stanowiły 10,3% populacji 15-34 lata. To osoby, które nie pracują, nie uczą się i nie uczestniczą w szkoleniach.

NEET jest ważny, bo zwykła stopa bezrobocia obejmuje tylko osoby aktywnie szukające pracy. Część młodych wypada z prostego podziału na uczących się i bezrobotnych, więc łatwo ich nie zauważyć w podstawowych statystykach.

Edukacja pomaga, ale nie zawsze dowozi rynek pracy

W 2024 r. aktywnych zawodowo było 63,0% osób w wieku 15-34 lata, pracowało 59,8%, a stopa bezrobocia w tej grupie wynosiła 5,1%. Jednocześnie 77,4% biernych zawodowo osób 15-34 wskazywało naukę lub uzupełnianie kwalifikacji jako powód bierności.

Edukacja jest więc głównym powodem pozostawania poza pracą, ale samo bycie w edukacji nie rozwiązuje całego problemu. 7,4% osób 15-34 przynajmniej raz przerwało formalny program edukacji, a najczęściej wskazywaną przyczyną był sam program edukacyjny: 27,5%.

Czy kompetencje młodych pasują do pracy?

Dla 85,4% młodych pracujących obecnie lub w przeszłości poziom wykształcenia odpowiadał albo był wyższy od wymagań pracy. Jednocześnie 16,3% uznało, że ich wykształcenie było wyższe niż wymagane na stanowisku, a 7,7% że było niższe.

Podobny obraz widać przy umiejętnościach: dla 83,7% młodych pracujących obecnie lub w przeszłości umiejętności odpowiadały albo były wyższe od wymaganych. To sugeruje, że problemem nie jest tylko brak dyplomu, ale także dopasowanie kompetencji do pierwszych realnych zadań.

Są wakaty, ale nie zawsze dla juniorów

Na koniec I kwartału 2026 r. było 100,2 tys. wolnych miejsc pracy, a wskaźnik wolnych miejsc pracy wynosił 0,81%. Na koniec 2025 r. było 121,3 tys. bezrobotnych do 25 roku życia.

Tych liczb nie wolno odejmować od siebie jak prostego bilansu. Wakaty mogą dotyczyć innych zawodów, regionów, wymagań i poziomów doświadczenia niż profile młodych szukających pierwszej pracy.

GUS, 2024

Dlaczego młodzi przerywają edukację?

Sam program edukacyjny27,5%

Powody osobiste21,3%

Preferowanie pracy16,4%

Inne przyczyny17,2%

Względy finansowe6,2%

Stan zdrowia5,5%

Opieka nad dziećmi lub rodziną4,4%

Nieustalone1,5%

Co to znaczy dla osoby szukającej pierwszej pracy?

Zdobywaj dowód umiejętności, nie tylko dyplom: projekt, portfolio, staż, praktykę albo referencję.

Celuj w pierwsze doświadczenie: staż, praktyka, wolontariat projektowy albo małe zlecenie mogą skrócić dystans do pierwszej pracy.

Sprawdzaj lokalny rynek, nie tylko ogólnopolskie trendy. Region i branża zmieniają realne szanse wejścia.

Rozważ branże z dużym popytem, ale zawsze sprawdzaj wymagania, uprawnienia i realne warunki pracy.

Używaj kalkulatorów ZaróbTo do oceny ofert, żeby odróżnić brutto, netto, B2B i realny przelew.

Przejdź do kalkulatorów Czytaj poradniki o pierwszej pracy

Metodologia

BAEL

Badanie ankietowe rynku pracy. Pokazuje aktywność, zatrudnienie i bezrobocie według definicji badania, nie tylko rejestr urzędów pracy.

Bezrobocie rejestrowane

Dane o osobach zarejestrowanych w urzędach pracy. Udział młodych wśród bezrobotnych nie jest tym samym co stopa bezrobocia młodych.

NEET

Osoby poza pracą, edukacją i szkoleniami. To ważna grupa, bo część osób nie jest widoczna w prostych statystykach bezrobocia.

Wakaty

Wolne miejsca pracy raportowane przez GUS. Nie oznaczają automatycznie stanowisk dostępnych dla juniorów lub osób bez doświadczenia.

Powiązane analizy i narzędzia

Zawody deficytowe w Polsce 2026 Średnia krajowa vs mediana wynagrodzeń Kalkulatory wynagrodzeń ZaróbTo Poradniki o pracy, zarobkach i starcie kariery

Źródła

GUS, BAEL, I kwartał 2026 - stopa bezrobocia według wieku.
GUS, Osoby młode na rynku pracy w 2024 r. - aktywność, zatrudnienie, bezrobocie, NEET, edukacja.
MRPiPS, Bezrobotni do 25 roku życia - raport za 2025 rok - bezrobotni do 25 r.ż. i udział młodych wśród bezrobotnych według województw.
GUS, Popyt na pracę w 1 kwartale 2026 r. - wolne miejsca pracy.

FAQ

Czy młodym naprawdę trudniej znaleźć pierwszą pracę w Polsce?

Tak, dane BAEL pokazują wyraźnie wyższą stopę bezrobocia w grupie 15-24 lata niż w całej populacji. W I kwartale 2026 r. było to 12,5% wobec 3,3% ogółem.

Co oznacza NEET?

NEET to osoby, które nie pracują, nie uczą się i nie uczestniczą w szkoleniach. W 2024 r. stanowiły 10,3% populacji 15-34 lata.

Czy udział młodych bezrobotnych w województwie to stopa bezrobocia młodych?

Nie. To udział osób do 25 roku życia wśród wszystkich zarejestrowanych bezrobotnych w danym województwie. Nie pokazuje on, jaki procent wszystkich młodych w regionie jest bez pracy.

Dlaczego po 25. roku życia sytuacja wygląda lepiej?

Część osób kończy edukację, zdobywa pierwsze doświadczenie i łatwiej przechodzi do stabilniejszego zatrudnienia. W danych z 2024 r. grupa 25-29 lat miała znacznie wyższe zatrudnienie i niższe bezrobocie niż osoby 20-24.

Co może pomóc przy szukaniu pierwszej pracy?

Najbardziej praktyczne są dowody umiejętności: staż, praktyka, projekt, portfolio, referencja, certyfikat albo konkretne zadanie pokazujące, że potrafisz dowieźć pracę.