Statystyka prostym językiem
Mediana – co to jest? Wyjaśnienie na prostych przykładach
Mediana to wartość znajdująca się w środku uporządkowanego zbioru danych. Jeśli ustawisz liczby od najmniejszej do największej, mediana jest liczbą pośrodku. Gdy liczb jest parzyście, jest średnią dwóch środkowych wartości.
Zobacz medianę w 10 sekund
Co to jest mediana?
Mediana to środkowa wartość w uporządkowanym zbiorze. W zestawie 2, 4, 5, 7, 100 medianą jest 5. Bardzo wysoka liczba 100 podnosi średnią do 23,6, ale nie przesuwa środkowej pozycji.
Mediana
5
Średnia
23,6
Jak obliczyć medianę?
- 1
Uporządkuj liczby
Ustaw dane od najmniejszej do największej.
- 2
Znajdź środek
Przy nieparzystej liczbie danych wybierz wartość środkową.
- 3
Policz dwie środkowe
Jeśli są dwie, dodaj je i podziel przez dwa.
Jak obliczyć medianę, gdy liczb jest parzyście?
Dla zbioru 2, 4, 6, 8 środkowe wartości to 4 i 6. Obliczamy ich średnią: (4 + 6) / 2 = 5. Mediana wynosi 5, mimo że liczby 5 nie ma w pierwotnym zbiorze.
Przykład obliczania mediany
Zacznij od nieuporządkowanych liczb: 8, 2, 5, 1, 4. Po ułożeniu rosnąco otrzymujesz 1, 2, 4, 5, 8. Trzecia liczba znajduje się dokładnie w środku, dlatego mediana wynosi 4.
Kalkulator mediany
Kalkulator na początku strony przelicza wynik po każdej zmianie. Możesz edytować liczby, usuwać je lub dodawać nowe. Dane są automatycznie sortowane, a jedna albo dwie wartości środkowe zostają wyróżnione.
Wróć do kalkulatora mediany ↑Mediana a średnia – jaka jest różnica?
Średnia
- uwzględnia wszystkie wartości
- mocno reaguje na wartości skrajne
- jest sumą podzieloną przez liczbę danych
Mediana
- pokazuje środek uporządkowanego zbioru
- jest bardziej odporna na wartości skrajne
- zależy od pozycji wartości
Mediana
5
Średnia
5,4
Średnia mocno reaguje na wartość skrajną. Mediana pozostaje znacznie bliżej typowych wartości w zbiorze.
Kiedy warto używać mediany zamiast średniej?
Mediana jest szczególnie pomocna, gdy dane są nierówne i zawierają bardzo wysokie albo bardzo niskie obserwacje. Dlatego często wykorzystuje się ją do opisywania zarobków, cen mieszkań czy majątku. Średnia nadal jest użyteczna, ale odpowiada na inne pytanie i może mocniej reagować na wyjątki.
A co jeśli tymi liczbami są pensje?
Weźmy pensje: 5 000 zł, 5 500 zł, 6 000 zł, 7 000 zł i 30 000 zł. Mediana wynosi 6 000 zł, a średnia 10 700 zł. Jedna bardzo wysoka pensja wyraźnie podnosi średnią, ale nie zmienia wartości środkowej.
Mediana pensji
6 000 zł
Średnia pensja
10 700 zł
Co oznacza mediana wynagrodzeń?
Jeżeli mediana wynagrodzeń wynosi określoną kwotę, co najmniej połowa obserwowanych wynagrodzeń jest nie wyższa od tej wartości, a co najmniej połowa jest nie niższa. To precyzyjniejsze niż stwierdzenie, że dokładnie 50% osób zarabia mniej i dokładnie 50% więcej, ponieważ w danych mogą powtarzać się te same kwoty.
Jaka jest mediana wynagrodzeń w Polsce?
Najnowszy wspólny dataset ZaróbTo opiera się na rozkładzie wynagrodzeń GUS za marzec 2026. Ta krótka sekcja pokazuje tylko most między definicją matematyczną a danymi o pensjach; pełne omówienie pozostaje na dedykowanej stronie ZaróbTo Data.
Mediana wynagrodzeń brutto
7530,45 zł
Średnie wynagrodzenie brutto
9698,95 zł
Źródło: Główny Urząd Statystyczny, „Rozkład wynagrodzeń w gospodarce narodowej w marcu 2026 r.”, publikacja 2 września 2026.
Zobacz aktualną medianę wynagrodzeń w Polsce →A gdzie jesteś Ty?
Porównaj pensję z medianą
Wpisz miesięczne wynagrodzenie brutto. To szybkie porównanie z medianą; pełny kalkulator pokaże również Twoje miejsce w rozkładzie.
Twoje wynagrodzenie
8000 zł
Aktualna mediana
7530 zł
Różnica
+470 zł
Najczęstsze pytania o medianę
Czy mediana to średnia?
Nie. Mediana jest wartością środkową po uporządkowaniu danych, a średnia powstaje po zsumowaniu wszystkich wartości i podzieleniu wyniku przez ich liczbę. Obie miary mogą być takie same, ale nie muszą.
Jak najprościej wytłumaczyć medianę?
Ustaw liczby od najmniejszej do największej i wskaż środek. Liczba w środku jest medianą. Jeśli w środku są dwie liczby, dodaj je i podziel przez dwa.
Jak obliczyć medianę z 5 liczb?
Uporządkuj pięć liczb rosnąco. Mediana to trzecia liczba, ponieważ przed nią i po niej znajdują się po dwie wartości.
Jak obliczyć medianę z 4 liczb?
Uporządkuj cztery liczby rosnąco, a następnie oblicz średnią drugiej i trzeciej liczby. Dla 2, 4, 6, 8 mediana wynosi (4 + 6) / 2, czyli 5.
Czy mediana może być większa od średniej?
Tak. Dzieje się tak na przykład wtedy, gdy niskie wartości skrajne obniżają średnią. Relacja między medianą i średnią zależy od rozkładu całego zbioru.
Do czego służy mediana?
Mediana pomaga opisać środek danych i jest szczególnie użyteczna, gdy w zbiorze występują wartości skrajne. Stosuje się ją między innymi do analiz wynagrodzeń, cen mieszkań i majątku.
Co oznacza mediana wynagrodzeń?
To środkowa wartość w uporządkowanym zbiorze wynagrodzeń. Co najmniej połowa obserwowanych pensji nie jest od niej wyższa, a co najmniej połowa nie jest od niej niższa.
Czy mediana oznacza, że połowa zarabia mniej?
W potocznym uproszczeniu tak, ale precyzyjniej: co najmniej połowa wynagrodzeń jest nie wyższa od mediany i co najmniej połowa jest nie niższa. Przy powtarzających się wartościach nie zawsze dokładnie 50% osób zarabia mniej.